سه شنبه بیست و نهم بهمن 1387
21 فوریه،3 اسفند،4 اونما تبری، ماری زوون روز موارک بوئه
زبان مادری
زبان پديده اي منحصر به فرد است که روند تکامل انسان در جامعه توسط آن به نسلهاي بعد منتقل مي شود. اگر زبان از جامعه انساني گرفته شود، چرخه اجتماعي از حرکت مي ايستد.
زبان مادري در واقع بنياني است كه اغلب انسانها از لحظهاي كه اولين نفسها را ميكشند، شخصيت خود را بر مبناي آن پايهريزي ميكنند. اين زبان چيزي است كه در تمام طول حيات با انسان همراه است و زبان مادري، مكتبي است براي احترام به خود، تاريخ و فرهنگ. هيچ زباني فاقد تاريخ نيست. پيوند بين زبان مادري و چند زباني بعنوان شعار روز جهاني زبان مادري در سال 2007 انتخاب شده است. با وجود اقدامات بهينهاي كه در بعضي از نقاط دنيا صورت گرفته، امروز چند زبانگي بيش ازآنكه يك واقعيت باشد يك ايدهآل است. برنامه امسال روز جهاني زبان مادري يونسكو (سازمان تربيتي علمي و فرهنگي ملل متحد) به تدوين راهبردهاي زباني ملي ومنطقهاي با هدف ساختن محيطي سازگار براي تمام زبانهاي دنيا مي باشد. اين سازمان سيستم آموزشي چند زبانه ( استفاده از زبان مادري در امر آموزش) را رمز پايداري زبانهاي مادري دانسته و استفاده از اين سيستم را به كليه كشورهاي چند زبانه توصيه ميكند.
جامعه انساني از هم گسسته، فرهنگ و تمدن بشري هم نابود مي شود. از زبان به عنوان کليد شبکه هاي ارتباطي و گاهي نيز سرمايه فرهنگي ياد مي شود که افراد با تسلط بر آن مي توانند علاوه بر برقراري روابط اجتماعي، نوعي هويت ويژه کسب کنند. پس هويت فرد چه در سطح قومي و در سطح ملي تا حدود زيادي بستگي به زباني دارد که او فرا ميگيرد. وقتي که از حفظ، تقويت و توسعه فرهنگ يک جامعه سخن به ميان مي آيد، زبان نيز به عنوان يک عامل اساسي مطرح مي شود، چرا که زبان در حکم رشته اي است که فرهنگ گذشته و حال را به هم پيوند مي دهد. در 3 قرن اخير روند نابودي زبانها به نحو فزاينده و دهشتناکي رو به رشد بوده است، به نحوي که نوع بشر در هر ماه 2 زبان را از دست مي دهد. اين روند بيشتر در مناطقي چون آمريکا و استراليا ملموس است. در حدود 3000 زبان به طور جدي در معرض نابودي قرار دارند و بر اساس يافته هاي جديد دانشمندان، بيشترين زبانها داراي کمترين متکلمان هستند؛ به نحوي که تعداد متکلمين برخي زبانها کمتر از 10000 نفر و در مواردي کمتر از 1000 نفر است. بر اساس هشدار جدي زبانشناسان مبني بر احتمال نابودي 40 درصد زبانها در اين قرن، سازمان ملل و يونسکو اقدام به تدوين طرحي براي حفظ زبانهاي موجود کرده اند که از موارد آن مي توان به نامگذاري روز 21 فوريه به نام روز جهاني زبان مادري اشاره کرد.
تاريخچهبنگلادش اولين كشوري بود كه در نوامبر سال 99 پيشنهاد رسمي خود را مبني بر نامگذاري روز 21 فوريه (3 اسفند) به نام روز جهاني زبان مادري به سازمان يونسكو ارائه كرد. طرح ارائه شده از سوي دولت بنگلادش و انجمن جهاني طرفداران زبان مادري در سيامين نشست عمومي سازمان يونسكو به تصويب نمايندگان كشورهاي عضو رسيد. با تعيين اين روز به عنوان روز جهاني زبان مادري، طرحي توسط يونسکو تهيه و به کشورهاي عضو ابلاغ شد که در آن برنامه هاي متنوعي براي مردم جهان تدارک ديده شده بود. کشورهاي جهان از آن پس در 21 فوريه اين روز را جشن مي گيرند که از جمله کشورهاي پيشرو در پاسداشت روز جهاني زبان مادري مي توان به آمريکا، انگليس، کانادا، جمهوري چک، هندوستان، بنگلادش و … اشاره کرد.
سازمان مللدر پنجاه و پنجمين نشست عمومي سازمان ملل، که رياست آنرا يان کاوان (Jan Kavan) وزير اسبق امور خارجه جمهوري چک بر عهده داشت، وي اعلام کرد که روز جهاني زبان مادري باعث ايجاد احترام متقابل فرهنگها و زبانهاي مختلف شده و سبب غني تر شدن فرهنگها مي گردد. همچنين با اشاره به سير تاريخي نامگذاري روز جهاني زبان مادري ازسوي يونسکو و روند صعودي نابودي زبانها افزود: «سازمان ملل و يونسکو در جستجوي راهي براي حفظ زبانها به عنوان ميراث مشترک بشري هستند و سيستم آموزشي چندزبانه را به کشورها توصيه مي کنند.» وي با اشاره به وجود خلاقيت بسيار در خصوصيات زبان، وجود نزديک به 6700 گونه زباني و لزوم حفظ زبان به عنوان عنصر ارزنده ميراث فرهنگي و هويت اجتماعي، توجه به سابقه تاريخي روز جهاني زبان مادري و مبارزات تاريخي مردم بنگلادش و نيز فعاليتهاي ارزنده سازمان طرفداران جهاني زبان مادري (Mother Language Lovers of the World) را لازم و ضروري دانست. کاوان افزود:« زبان مادري به عنوان ابزار ارتباطي نقشي بسيار مهم در تکوين شخصيت افراد دارد و روز جهاني زبان مادري، اعلاميه جهاني تنوع فرهنگي و محافظت از بينش سنتي مردم بوده و جلوگيري از نزاعهاي غير منطقي بر سر کالاها و خدمات فرهنگي، از اهداف آن به شمار مي روند. از کشورهاي عضو که سيستم آموزشي چند زبانه را به کار گرفته اند، سوئيس، نروژ، هلند و هند نمونه هاي موفقي به هستند که با استفاده از اين سيستم، به اهداف يونسکو جامه عمل پوشانيده و مردم را به فراگيري چند زبان ترغيب نموده اند.
اينترنت نيز ابزار بسيار قدرتمندي براي دستيابي موفق به اطلاعات فرهنگي به شمار مي رود. تاکنون تنها از کتابخانه ها و موزه ها براي تبادلات فرهنگي استفاده مي شد، ولي امروزه کشورهاي عضو قادرند تا با کمک ابزارهاي ترجمه و منابع چندزبانه الکترونيک به عنوان ابداعاتي مفيد از تنوع فرهنگي خويش محافظت کنند.اميدوارم که روز جهاني زبان مادري احترام متقابل ملل دنيا را تقويت کرده و سنتهاي فرهنگي را که زبان نمونه بارز آن است، غني تر گرداند.»
جمعه بیست و پنجم بهمن 1387
دوازده شاخه از درخت زبان تبری
- ۱گویش كردكوی: شامل "هزار جریب شرقی، شاه كوه زیارت، بالاجاده، رادكان، گزشرقی و غربی و روستاهای غیر تركمن نشین از زنگی محله گرگان و چهاردانگه تا گلوگاه".
- ۲ گویش بهشهر : شامل "چهاردانگه هزارجریب" از "سورتی" تا "كیاسر" و روستاهای مناطق جلگهای از "گلوگاه، شاه كلیه" تا انتهای منطقه "قرهطغان و رودخانه نكارود".
- ۳گویش ساری: شامل "چهاردانگه" از "كیاسر" تا كوهستانهای "دودانگه"، جلگههای مابین "میان دورود" و جلگههای مناطق غربی تجن رود تا جویبار.
- ۴گویش قائمشهر: شامل مناطق كوهستانی فیروز كوه، سوادكوه و روستاهای جلگهای حد فاصل بین كیاكلا ، جویبار و روستاهای كوهپایهای بیشهسر.
- ۵گویش بابل: از مناطق كوهستانی چلاو آمل تا بندپی ، امامزاده حسن در سمت غربی آلاشت و نواحی جلگگویشههای حد فاصل فریدونكنار، بابلسر، بهنمیر، كیاكلا تا روستاهای كوهپایهای كهنه خط، گنج افروز و بابل كنار.
- ۶گویش آمل: از كوهستانهای بندپی تا چلاو، لاریجانات، نمارستاق و كلارستاق آمل تا حوالی امامزاده هاشم و جلگههای دو سمت هراز، دشت سر و محمود آباد و كوهپایهها و جلگههای جاده چمستان، میان آمل و نور.
- ۷گویش نور و نوشهر: شامل بخشی از روستاهای بیرون بشم، كجور، محال ثلاث و جلگههای حد فاصل سرخ رود تا رودخانه چالوس.
- ۸گویش چالوس و تنكابن شرقی: شامل مناطق كلارباستانی، برخی از روستاهای كوهپایهای منطقه بیرون بشم ولنگا و نواحی جلگهای از آب چالوس و عباس آباد و رودخانه نشتا به مركزیت عباس آباد.
- ۹گویش تنكابن مركزی: شامل لهجههای دوهزار و سه هزاری و خرمآبادی و گلیجانی و چالكش یعنی جلگههای حد فاصل آب نشتا تا آب شیرود.
- ۱۰گویش علی آباد كتول: شامل نواحی روستایی كوهستانی شمال شاهوار و مناطقی چون كتول، پیچك محله، محمود آباد، فاضل آباد و جلگههای غیرتركمن نشین بلوك استارآباد قدیم.
- ۱۱گویش قصران باستانی: شامل مناطق لاوشان، فشم، شمشك، گاجره و روستاهای كوهپایهای توچلال تا مناطق غربی رودخانه جاجرود.
- ۱۲گویش دماوند: شامل نواحی كوهستانی شهرستان دماوند، رودهن، بومهن تا فیروزكوه.
جمعه هجدهم بهمن 1387
سرانه درآمد شهروندان مازندرانی بسیار پایین تر از میانگین کشوری است.
ایشان افزودند : مازندران در صنعت کشاورزی رشد و توسعه داشته؟!! ولی هنوز جای خالی زیادی برای رشد استان وجود دارد .
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
جا دارد از همین جا به دولت عدالت گستر جناب آقای محمود احمدی نژاد و مسئولین نمایندگان سخت کوش استان مازندران که با تلاش شبانه روزی پس از کسب :
رتبه نخست تورم کشور
رتبه دوم بیکاری کشور
افتخار دیگری برای مازندران کسب کردند تبریک و خسته نباشید عرض کنم.
دولت عدالت گستر بیش از پیش طعم عدالت را بر برنجکاران و باغداران مرکبات چشانید.
کشاورزانی که علی رغم خشک سالی و سرمازدگی سالهای اخیر دست و تورم افسار گسیخته ، دست از تلاش نکشیدند .
اما همزمان با برداشت محصولات و ارائه آنها به بازار با حمایت بی دریغ دولت مواجه شدند.
دولت مهر پرور و عدالت گستر با واردات گسترده و کم سابقه برنج و مرکبات از پاکستان ، هندوستان ، بنگلادش ، تایلند ، اروگوئه ، آفریقای جنوبی و حدود بیست تا سی کشور دیگر به بهترین شکل ممکن از کشاورزان شمال تقدیر و تشکر کرد.
حالا کشاورزی که برنج پارسال روی دستش مانده و مرکبات امسال را به کمترین قیمت ممکن فروخته است ، باید وام گرفته شده را پس بدهد.
وام با نرخ بسیار بالای کارمزد (بنویسید کارمزد بخوانید ربا) که بانکها و موسسات اعتباری بر اساس بانکداری اسلامی و برای حمایت از تولید کنندگان به کشاورز می پردازند.
بنابراین کشاورز مجبور به گرفتن نزول می شود تا بتواند به حیات اقتصادی خود ادامه دهد بلکه سال آینده گشایشی حاصل شود.
اما چه سود که حکایت همچنان باقی است و ....
یکشنبه سیزدهم بهمن 1387
آمزش زبان تبری/مازنی 3
اما در زبان تبری سه دسته شناسه داریم : گذشته، مضارع اخباری و مضارع التزامی.
| شخص | اول | دوم | سوم |
| مفرد | eme | i | e |
| جمع | emi | eni | ene |
2.مضارع اخباری ؛
| شخص | اول | دوم | سوم |
| مفرد | embe | eni | ene |
| جمع | embi | enni | enne |
3.مضارع التزامی ؛
| شخص | اول | دوم | سوم |
| مفرد | em | i | e |
| جمع | im | in | en |
البته اگر فعل به حرف صدادار ختم شود کمی متفاوت خواهد بود، که بعدا خواهم گفت.
چهارشنبه نهم بهمن 1387
محرومیت مازندران
خوب به خاطر دارم که وزیر کشور سابق در گفتگوی خبری شبکه تبرستان وقتی با این جمله مجری : "محرومیت مازندران پشت سرسبزی آن پنهان است" مواجه شد با حالتی آشفته از مجری خواست که این گونه عبارات را بیان نکند. احتمالا وی مازندران یک استان توسعه یافته می دانست و بیان این گونه عبارات را موجت دلسردی مردم از نظام و بالا رفتن سطح توقع آنها می دانست.
اما آیا با پاک کردن صورت مساله و بیان نکردن حقیقت می توان اصل مساله را که همان عقب افتادگی مازندران است حل کرد.
این جملات را از استاندار مازندران و نماینده ساری در مجلس بخوانید:
استاندار مازندران با اشاره به اینکه سهم مازندران از منابع کشور به اندازه صنعت آن نیست و عقب مانده است گفت : کل شهرداری های استان مازندران که شامل 52 شهر می شود فقط حدود یکصد میلیارد تومان بودجه دارند و این در حالی است که شهر اصفهان به تنهایی دارای 300 میلیارد تومان بودجه است .
شجاعی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با تاکید بر این که محرومیتهای مازندران کمتر از استان محرومی چون سیستان و بلوچستان نیست افزود: باید نگاه مسوولان عالیرتبه کشور به استان ما عوض شود.
واقعا تاکی این تبعیض و کج بینی مسوولان عالیرتبه باید دامن استانهایی چون مازندران را بگیرد.
یکشنبه ششم بهمن 1387
کمک زبان تبری به فارسی
در زیر چند واژه تبری را نام می برم که می توانند به کمک زبان رسمی بیایند و آن را که آرام آرام به گویشی از عربی تبدیل شده و می شود نجات دهند از این واژه ها در سایر زبان های ایرانی مانند : گیلکی، تالشی، کردی ، لکی ، لری ، بلوچی و.. فراوان است که می توانند به کمک زبان رسمی بیایند اگر ... بگذارند و بخواهند.
مرجی (merji) = عدس
کیله (kile) = ترعه ، کانال
اشنافه (eshnaafe) = عطسه
هدار (hedar) = عبور
حیف نیست این واژگان زیبا از بین بروند و جایشان را کلمات عربی بگیرند؟!
جمعه چهارم بهمن 1387
تبری زبانان خارج از مازندران
یيلاق آنها شامل ارتفاعات شمال گرمسار معروف به گيلور و مناطق ييلاقي فيروزكوه، دماوند ، لار و پلور است . قشلاق آنها حواشي كوير شرق و غرب گرمسار است . اليكايي ها كه عمدتاً در اوايل قرن حاضر در روستاهاي دشت گرمسار اسكان يافته اند، بنيان روستاهاي متعدد از جمله فروان ، عدل آباد ، نورالدين آباد ، ده پيران ، حاجي آباد ، سهرابخاني ، كهن تل (گندل) ، رمضان قره، احمدآباد، غياث آباد (نوده خالصه) را نهاده اند . بخشي از جمعيت اليكايي نيز شهرنشين شده و در شهرهاي گرمسار و آرادان و يا شهرهاي خارج از شهرستان (تهران و ورامين) به سر مي برند .
منشا ايل الیکایی ، «اليكا» است كه از منطقه اي به همين نام در چالوس به اين منطقه آمده اند . اين ايل شامل نه طايفه است كه عبارتند از گيلوري ، قندالي ، قاسمي ، عاشوري ، ابوالي يا ابولي ، شاه حسيني ، قنبري ، گليني و كاشاني و به گويش اليكايي از زبان تبری که شبیه گویش ساروی است سخن مي گويند.
پنجشنبه سوم بهمن 1387
تبددیل "ز" به "ج" در تبری
اما زبان تبری که باز مانده از زبان پهلوی است هنوز این ویژگی را در خود حفظ کرده است.
* دوجنه = می دوزد
* سوجنه = می سوزد
* پجنه = می پزد* ساجنه = می سازد
* لرجش = لرزش
* نواجش = نوازش
برخی نیز کمتر به کار می رود مانند:
* اج = از* روج = روز
* ریجنه = می ریزد
* آمیجنه = می آمیزد
