اِساره سو _ نور ِستاره

پایتخت تشیع

esarehsu — Mon, 30 Nov 2009 16:51:18 GMT

رئیس جمهور در حاشیه سفر به تبریز، با حضور در همایش «تبریز؛ نخستین پایتخت تشیع درجهان اسلام»، سند ملی ثبت تبریز به عنوان پایتخت تشیع را امضا کرد.

اقدامی که از سوی رئیس مجمع نمایندگان اردبیل مورد اعتراض شدید واقع شد. سیدکاظم موسوی ، گفت: آقای احمدی‌نژاد مرد عاقل و عارفی هستند. همه می‌دانند که مرکز اشاعه فرهنگ تشیع در اردبیل بوده و اساساً صفویه از اردبیل برخاسته است. وی افزود: حتی اگر ایشان چنین کاری هم کرده باشند، یقیناً منظورشان تبریز نبوده، بلکه منطقه آذربایجان با مرکزیت اردبیل را پایتخت تشیع دانسته‌اند.

اما آنچه که از همه جالب تر است، بی توجهی مسئولین مازندران به این مساله است، به طوری که حتی یک نماینده یا مسئول فرهنگی ، اعتراضی به این سرقت تاریخی نکرده است.

مازندران میزبان نخستین حکومت شیعی دنیا بوده است. علویان طبرستان در سال ۲۵۰ ه.ق. حکومت نخستین حکومت شیعی دنیا را در مازندران برپا کردند و آمل نخستین پایتخت تشیع در دنیاست.

مردم دیلم و طبرستان بسیار زودتر از مناطق ایران به تشیع گرویدند، هر چند ابتدا شیعه زیدی بودند. اما سقوط علویان مردم به شیعه اثنی عشری روی آوردند و زمینه ساز قدرت گرفتن آل زیار و آل بویه شدند.
هر دو سلسله اصالتا دیلمی بودند. آل زیار بیشتر در تبرستان و گرگان حکومت می کرد. اما آل بویه در خارج از شمال حکومت می کرد. آل بویه اولین حکومتی بود که خلای اسلامی را شکست داد و خلیقه عباسی را در بغداد عوض کرد و فرزندش را به جای آن نشاند.

در واقع اکثر مناطق ایران تا پیش از صفویه سنی بو دند. تمام شاعران و دانشمندان ایرانی از جمله فردوسی، سعدی، ابوعلی سینا و .. سنی بودند. با تاسیس حکومت صفوی به تشیع گرویدند.

تشیع نیز از طریق شمال به آذربایجان و طوایف قزلباش نفوذ کرد. بعد ها شاه اسماعیل از نوادگان شیخ صفی حکومت صفویه را ایجاد کرد.

جا دارد که مسئولین و نمایندگان استان اقدامی درخور برای شناساندن جایگاه مازندران در تاریخ تشیع انجام دهند.

در ادامه مطلب تاریخچه ای از علویان طبرستان را می آورم.

تیرما سیزده شو

esarehsu — Tue, 03 Nov 2009 21:04:18 GMT

از آن خوانند آرش را کمانگير که از آمل بمرو انداخت يک تير

در زمان پادشاهی منوچهر پیشدادی ، در جنگی با تورانیان ، افراسیاب سپاهيان ایران را در مازندران محاصره مي کند . سرانجام منوچهر پيشنهاد صلح می‌دهد و تورانیان پیشنهاد آشتی را می‌پذیرند و قرار بر اين می‌گذارند که کمانداری ایرانی برفراز البرز تیری بیاندازد که تیر به هر کجا نشست آنجا مرز ایران و توران باشد .

آرش از پهلوانان ايران داوطلب این کار می‌شود . به فراز دماوند می‌رود و تیر را پرتاب می‌کند . تیر از صبح تا غروب حرکت کرده و در کنار رود جیحون بر درخت گردويی فرود مي آيد و آنجا مرز ایران و توران می شود . آرش هستی‌اش را بر پای تیر می‌ریزد ؛ جانش در تیر دمیده می‌شود پیکرش پاره پاره شده و در خاک ایران پخش می‌شود .

مردمان مازندران سالروز این حماسه را که برابر با « 13 تیرما تبری » یا « 12 آبان شمسی » است با برگزاری جشن « تیرما سیزده شو » گرامی می دارند . در این شب با برگزاری مراسم مختلف ، پختن انواع شیرنی‌های محلی مانند پشتزیگ ، پسی‌کنده بهادونه ؛ آجیل و میوه همراه با لله وا نوازی و امیری خوانی جشن می گیرند .

شگون چوب خوردن از لال نيز از ديگر مراسم مخصوص اين جشن است. به گونه‌اي كه در برخي از شهرها اين مراسم به «لال شو» معروف است. در اين شب شخصي با لباس مبدل ، دستمالي به سر بسته و صورتش را سياه مي کند و مانند لال‌ها با کسي حرف نمي‌زند . اين شخص كه او را لال ، لال مار و لال شيش مي‌گويند با همراهي چند نفر وارد خانه‌هاي محل مي‌شود و با چوب و ترکه‌اي که در دست دارد ، ضربه‌اي به ساکنان خانه مي‌زند . این ترکه نمادی از تیری است که آرش تمام هستی خود را در آن قرار داد. مازندراني‌ها آمدن لال را به خانه و کاشانه خود به فال نيک مي‌گيرند و باور دارند که « لال هر کس را بزند تا سال ديگر مريض نمي‌شود » . از رسم‌هاي ديگر «تيرما سيزه شو» فال گرفتن با ديوان حافظ است که در شهرها ، روستاها و تقريبا همه خانه‌ها مرسوم است. در اين شب همه اهل خانه دور هم جمع مي شوند و خوب و بد نيت خود را از حافظ، که " به شاخ نبات " قسمش داده‌اند، جويا مي‌شوند .

در همین رابطه به گزارشی از برگزاری تیرما سیزده شو در منطقه میخساز کجور در سایت مازندنومه نگاه کنید. لینک

موسیقی پاپ مازندرانی

esarehsu — Fri, 23 Oct 2009 18:02:40 GMT

اساره با صدای رضا تیموری (صالح ) و تنظیم الیاس جوادیان اجرا شده و شامل هشت قطعه موسیقی شنیدنی و خاطره انگیز مازندرانی می باشد : " اساره - مازرون - بیقرار - فراق - غریب آواز - خسته تن - ننا جان - انتظار "

این اثر هر چند نواقصی دارد، اما در نوع خود بی نظیر است. چون سعی شده به نیازها و علائق نسل جوان توجه شود تا موسیقی مازندران از بن بست کنونی به در آید.

اگر این روند ادامه یابد موجب آشتی نسل جوان با موسیقی و زبان مازندرانی خواهد شد. کاری که دیگران مانند کـُردها مدت هاست که شروع کرداد. آنها فهمیده اند که تنها را حفظ هویت شان سرمایه گذاری روی نسل جوانی است که پدر و مادرهای آینده اند.

برای حمایت از هنرمندانی که این اثر را آفریده اند، می توانید این CD را به صورت اینترنتی از طریق : " سایت شرکت نسیم مهر آوا " خریداری نمائید.

اصلاحات ارضی

esarehsu — Sat, 03 Oct 2009 13:53:18 GMT

از جمله مسائلی که باید مد نظر قرار گیرد تحلیل تاریخ گذشته ای است که امروز ما را ساخته است. از جمله این وقایع تاریخی اثر گذار در تاریخ معاصر ما اصلاحات ارضی است که باید به دقت مورد مطالعه قرار گیرد.

در سال ۱۳۴۱ طرح اصلاحات ارضی باعث افزایش مهاجرت‌ها از روستاها به شهرها گردید و عملا در یک دهه ساختار اجتماعی در اکثر نقاط کشور از جمله شمال دگرگون شد. عدم وجود ساختارهای اجتماعی سازمان یافته، آگاه و هویت طلب جمعیت عظیم مهاجران تازه وارد را بدل به مردمانی بی هویت و بی پشتوانه اجتماعی می کرد.

اندک اندک از هویت خود فاصله می گرفتیم. در این میان والدینی پا به عرصه گذاشتند که به جای زبان مادری به زبان فارسی به کودکانشان می آموختند. آداب و رسوم ما کمرنگ تر کمرنگ تر گشت مازندرانی صحبت کردن مایه ننگ و بی کلاسی ونشانه عقب ماندگی و فارس بودن و فارسی صحبت کردن نشانه فرهنگ و تمدن در جامعه به شمار می رفت. رفته رفته نسلی ایجاد شد که با هویت خود بیگانه بود.

اما این نسل در جستجوی گمگشته دیرین خود می باشد. در این راه از ابزار جدیدی به نام اینترنت بهره می گیرد که او را در ساخت هویتش یاری خواهد کرد. اگر به درستی هدایت شود نتایج مطلوبی خواهد داشت. باید به انتظار بنشینیم تا تاثیر آن را در آیندگان ببینیم.

کمی آمار(1)

esarehsu — Sun, 13 Sep 2009 02:41:18 GMT

در این پست ها به بررسی آمار رشد جمعیت در استان‌های مازندران و گیلان، با استفاده از داده‌های دو سرشماری اخیر در سال‌های 75 و 85 می‌پردازیم. به علت حجم زیاد مجبور شدم آن ها را در چهار پست بنویسم.برای مطلع شدن از کل نوشته آنها را به ترتیب دنبال کنید.

الف) استان مازندران

در این جدول شهرستان‌های استان مازندران بر اساس جمعیت سال 85 مرتب شده‌اند.

جمعیت کل استان مازندران در سال 85 برابر با 2,920,657 نفر می باشد.

	شهرستان	جمعیت در سال 85	جمعیت در سال 75	میزان افزایش مطلق	درصد افزایش نسبی	رتبه در افزایش نسبی
1	ساری	495,360	422,463	72,897	17.26	1
2	بابل	469,591	421,068	48,523	11.52	7
3	آمل	346,775	298,243	48,532	16.27	2
4	قائمشهر	295,135	261,692	33,443	12.78	5
5	بهشهر^*	195,656	176,731	18,925	10.71	9
6	تنکابن^*	194,719	175,032	19,687	11.24	8
7	بابلسر^*	175,302	155,265	20,037	12.90	3
8	چالوس	122,863	108,861	14,002	12.86	4
9	نوشهر	116,706	105,892	10,814	10.21	10
10	نور	105,894	94,768	11,126	11.74	6
11	نکا	105,652	98,828	6,824	6.90	12
12	محمودآباد	90,502	83,436	7,066	8.47	11
13	جویبار	70,419	66,892	3,527	5.27	14
14	رامسر	68,163	64,440	3,723	5.78	13
15	سوادکوه	67,920	69,240	-1,320	-1.90	15

* به علت فقدان اطلاعات دقیق جمعیتی ، سه شهرستان جدید التاسیس گلوگاه ،عباس‌آباد و فریدونکنار در این جدول نیامده‌اند. بنابراین جمعیت آنها جزء شهرستان‌های اسبق خود یعنی بهشهر ، تنکابن و بابلسر حساب شده ‌است.

کمی آمار(2)

esarehsu — Sun, 13 Sep 2009 02:37:18 GMT

در این جدول شهرستان‌های استان مازندران بر اساس درصد افزایش نسبی جمعیت در سالهای 75 تا 85 مرتب شده اند.

ایران	17.34
مازندران	12.21
ساری	17.26
آمل	16.27
بابلسر	12.90
چالوس	12.86
قائمشهر	12.78
نور	11.74
بابل	11.52
تنکابن	11.24
بهشهر	10.71
نوشهر	10.21
محمودآباد	8.47
نکا	6.90
رامسر	5.78
جویبار	5.27
سوادکوه	-1.90

1. همان طور که مشاهده می‌کنید، افزایش جمعیت نسبی استان مازندران نسبت به کل کشور کمتر است.

در افزایش نسبی جمعیت دو عامل موثر است: «زاد و ولد» و «مهاجرت».

با توجه به این که در طی این ده سال 198 هزار نفر مهاجر به استان وارد شده و 163 هزار نفر نیز از استان مهاجرت کرده اند پس مهاجرت خالص حدود 35 هزار نفر بوده است.

بنابراین استان مازندران یک استان مهاجرپذیر محسوب می‌شود.

لذا علت کمتر بودن رشد نسبی جمعیت مازندران نسبت به کل کشور کمبود زاد و ولد است.

2. در بالای این جدول شهرستان های مهاجرپذیر قرار گرفته اند.

ساری به عنوان مرکز و قطب سیاسی و اداری استان.

آمل به عنوان قطب صنعتی استان. (با وجود اینکه آمل 12 درصد از جمعیت استان را در خود جای داده است حدود 37 درصد صنایع استان در آن قرار دارد)

چالوس و بابلسر به عنوان قطب های تورستی استان در مراتب بعدی قرار دارند.

قائمشهر قطب اسبق صنعت کشور بود. اما در از کمبود شدید امکانات رنج می برد. قائمشهر متراکم ترین شهرستان کشور بعد از تهران است. می توان گفت در حاضر قائمشهر قطب انسانی استان است. در زمینه های علمی ، فرهنگی ، ورزشی و ... سرآمد می باشد. تنها علت جذابیت آن جمعیت زیاد و تنوع قومیتی است. خیلی ها دوست دارن در شهر بزرگ زندگی کنند حتی اگر امکانات اون شهر بزرگ از یک روستا هم کمتر باشه.

3. اما در رده های پایینی جدول شهرستان های مهاجر فرست قرار دارند، که شامل: محمودآباد ، نکا ، رامسر ، جویبار و سوادکوه اند.

این شهرستان ها به دلایل محرومیت و کمبود امکانات و یا به علت کوچک بودن و قرار گرفتن در مجاورت شهرهای بزرگ مهاجر فرست می شوند.

در قعر این جدول سوادکوه قرار دارد. بی شک سوادکوه از محرومترین مناطق استان همچنین قرار گرفتن در مجاورت شهرستان های بزرگ نیز مزید بر علت است. البته احداث سد البرز که حدود 15 روستا از 30 روستای دهستان تاریخی لفور را زیر آب برده است نیز از دیگر دلایل مهاجرت مردم است. لفور که زادگاه مازیار محل پرورش فریدون است به زیر آب رفت تا مناطق پائین دست آباد گردند. شاید می شد سد را طوری ساخت که چند روستا تخریب شوند نه نیمی از دهستان.

کمی آمار(3)

esarehsu — Sun, 13 Sep 2009 02:36:18 GMT

ب) استان گیلان

در این جدول شهرستان‌های استان گیلان بر اساس جمعیت سال 85 مرتب شده‌اند.

جمعیت کل استان گیلان در سال 85 برابر با 2,404,861 نفر می باشد.

	شهرستان	جمعیت در سال 85	جمعیت در سال 75	میزان افزایش مطلق	درصد افزایش نسبی	رتبه افزایش نسبی
1	رشت	875,606	715,097	142,509	19.93	1
2	تالش	180,485	154,367	26,118	16.92	2
3	لاهیجان	162,898	152,627	10,271	6.73	3
4	رودسر	146,057	152,044	-5,987	-3.94	4
5	لنگرود	133,956	136,602	-2,646	-1.94	5
6	انزلی	133,134	119,728	13,406	11.20	6
7	صومعه‌سرا	130,802	136,710	-5,908	-4.32	7
8	آستانه	108,092	114,483	-6,391	-5.58	8
9	رودبار	104,102	113,083	-8,981	-7.49	9
10	فومن	97,400	103,190	-5,790	-5.61	10
11	آستارا	79,874	63,256	16,618	26.27	11
12	رضوانشهر	64,574	58,693	5,881	10.02	12
13	شفت	63,604	70,292	-6,688	-9.51	13
14	ماسال	48,091	48,929	-838	-1.71	14
15	سیاهکل	47,488	51,675	-3,887	-7.52	15
16	املش	46,398	50,716	-4,318	-8.51	16

کمی آمار(4)

esarehsu — Sun, 13 Sep 2009 02:35:18 GMT

در این جدول شهرستان‌های استان گیلان بر اساس افزایش نسبی جمعیت در سالهای 75 تا 85 مرتب شده اند.

ایران	17.34
گیلان	7.28
آستارا	26.27
رشت	19.93
تالش	16.92
انزلی	11.20
رضوانشهر	10.02
لاهیجان	6.73
ماسال	-1.71
لنگرود	-1.94
رودسر	-3.94
صومعه‌سرا	-4.32
آستانه	-5.58
فومن	-5.61
رودبار	-7.49
سیاهکل	-7.52
املش	-8.51
شفت	-9.51

1. همان طور که مشاهده می‌کنید، افزایش جمعیت نسبی استان گیلان نسبت به کل کشور کمتر است.

در اینجا نیز افزایش نسبی جمعیت به دو عامل وابسته است: «زاد و ولد» و «مهاجرت».

با توجه به این که در طی این ده سال 202 هزار نفر مهاجر به استان وارد شده و 178 هزار نفر نیز از استان مهاجرت کرده اند پس مهاجرت خالص حدود 24 هزار نفر بوده است.

بنابراین استان گیلان یک استان مهاجرپذیر محسوب می‌شود.

لذا علت کمتر بودن رشد نسبی جمعیت گیلان نسبت به کل کشور کمبود زاد و ولد است.

2. در بالای این جدول شهرستان های مهاجرپذیر قرار گرفته اند.

آستارا به عنوان قطب تجاری.

رشت به عنوان قطب سیاسی اداری.

انزلی و لاهیجان به عنوان قطب گردشگری در مراتب بعدی قرار گرفته اند.

اما علت حضور تالش و رضوانشهر در بالای جدول، رقابت قومی- مذهبی بین تالش های اهل تسنن و آذری های شیعه. این رقابت ها به عنوان مانعی برای مهاجرت و عامای برای افزایش زاد و ولد عمل می کند.

3. اما د ر این بین تعداد بسیار زیاد شهرستان های دارای رشد منفی جلب توجه می کند.

در این شهرستان ها نیز به دلایل محرومیت و کمبود امکانات و یا به علت کوچک بودن و قرار گرفتن در مجاورت شهرهای بزرگ انگیزه ماندن را از بین میرود و مهاجر فرست می شوند.

نتیجه کلی:

با نگاهی کلی به این آمار و ارقام به عمق محرومیت گیلان و مازندران می توان پی برد. محرومیتی که پشت ظاهر سرسبز زیبای شمال پنهان شده است.

علاوه بر این رشد پائین جمعیت نیز تبعاتی برای شمال خواهد داشت.

در حالت ایده آل رشد پائین جمعیت می تواند عامل رفاه بیشتر نسل های آینده را سبب شود.

اما در شرایطی که برخی استان ها همچون سیستان و بلوچستان با وجود مهاجر فرست بودن رشدی معادل 42 در صد را دارا می باشند، از طرفی سهم درصدی ما در بین سایر قومیت ها کاهش می یابد.

از طرف دیگر با افزایش مهاجرت ها به شمال و اضمحلال فرهنگی- زبانی ما موجودیت ما در معرض خطر قرار می گیرد.

نویسنده: اساره سو

لطفا با نظرات خود در تکمیل و رفع نواقص این مقاله ما را یاری کنید.

آموزش تصویری تبری

esarehsu — Fri, 11 Sep 2009 14:03:18 GMT

یکی از روشهایی که می توان برای حفظ و گسترش زبان های محلی میان کودکان استفاده کرد، آموزش تصویری است. امیدوارم روزی چنین سایتی را برای آموزش تصویری زبان تبری ایجاد شود.

در این پست به معرفی سایت کرد زبانان مقیم سوئد می پردازم، که برای انتقال فرهنگ و زبان کردی به فرزندانشان، اقدام به ایجاد چنین سایتی کرده‌اند.

سایتی مفید برای یادگیری زبانهای کردی،انگلیسی و سوئدی با هم

لازم به ذکر است که این سایت به یادگیری زبان کردی، انگلیسی و سوئدی به صورت جداگانه می پردازد اما محیط و طرز کار سایت برای هر سه زبان مشابه است.

از نکات جالب در این سایت می توان به محیط جذاب و کاملا مصور آن اشاره کرد طوری که با تصاویر و کلمات زیر نویس ان شما می توانید لغات و اصطلاحات را یاد بگیرید.

نکته دیگر اینکه با کلیک بر روی هر تصویری شما می توانید تلفظ صحیح آن کلمات را نیز داشته باشید که به زبان مربوطه ارائه می شود.

در ستون سمت چپ هر پنجره کلیه لغاتی که قرار است در آن پنجره آموخته شود ارائه شده است که شما با حرکت دادن ماوس بر روی هر لغت تصویر مربوط به آن در کادر تصاویر برجسته می شود.

شما می توانید در هر پنجره ای با هر زبانی با کلیک بر روی زبان دیگر پنجره را به همان زبان داشته باشید.

موضوعاتی که مورد بررسی قرار می گیرد و اموخته می شود شامل 31 موضوع مختلف در زمینه هایی مانند خانه، وسایل خانه، لباس،بدن انسان، بیمارستان، انواع جانوران و گیاهان، مدرسه، شهر و روستا، ترافیک،اتومبیل، غذا، کار بانکی و غیره است.

برای ورود به سایت بر روی این متن کلیک کنید

آموزش و تحصیل به زبان مادری حق مسلمی است، کتمان چرا؟!!

esarehsu — Tue, 01 Sep 2009 18:12:18 GMT

مادر عزیز است و زبان مادری پاره ای از بودن مادر است. يكی از متفكران غربی چه زيبا گفته است: « پشت كردن به زبان مادری كمتر از پشت كردن به مادر نيست ». زبان مادری همزاد بشر است. در اين زبان زلالی صدای مادر، مهر مادری، آرزوها و روياها، عشق ها و تلخ كامي های روزگار در هم گره خورده است.

زبان مادری يادگار لالايی و گهواره جنبانی و قصه گويی های بلند نيمه شب مادر است. يادآور كودكی، يادآور روزهای رفته، روزهای فراموش ناشدنی لبخند پر مهر مادر. غربت زبان مادری در ايران رنجی روح آزار است. زبان مادری بخشی از هويت ماست. انكار زبان مادری پنهان نمودن بخشی از هستی انسان است و اين كتمان خويش و هويت خود باعث بروز نوعی بحران هويت، تضاد و تعارض درونی در وجود فرد و جامعه خواهد شد. انکار و گريز از زبان مادری همچون نشستن بر قايق سرگردان در دريايی توفانی است كه بی هيچ هدفی از ساحل فاصله می گیرد. بنابر این سرمنزل نهایی ایران در این دریای توفانی به کجا ختم خواهد شد؟

زبان مادری يا زبان اول امروزه سخت مورد توجه قرار گرفته است. يونسكو روز دوم اسفند (٢١ فوريه) را روز جهانی زبان مادری نام گذاری كرده است. مديركل يونسكو در پيامی به مناسبت اين روز پيشنهاد كرده، زبان های مادری بايد از همان ابتدايی ترين سن در نظام های آموزشی مورد عنايت قرار گيرد.

كشور ايران كه خاستگاه اقوام و فرهنگ های متعددی است از ديرباز خانه ای پرطراوت برای همه اقوام بوده است و در كشور ما زبان بيش از نيمی از مردم ايران زبانی غير از فارسی است و اين سبب انباشت مطالبات معقول قوميت ها گرديده است. قوميت های ايران سخت به دنبال تحقق اصل ١٥ قانون اساسی هستند و برآورده شدن اين اصل زيربنای حفظ زبان مادری و در نهایت حفظ ايران است.

توجه نكردن به اين اصل سبب بی اعتمادی مردم نوار مرزی كه دارای تعلقات خاص زبانی، فرهنگي و نژادی در آن سوی مرزها هستند شده است و از طرفی سبب روی آوری به فرهنگ های دیگر و از خودگريزی می شود. بايد بپذيريم كه تنوع زبانی و فرهنگی در نهايت باروری و غنای فرهنگ ملي ماست چيزی كه بيشتر كشورهای جهان آن را پذيرفته اند و آموزش به زبان مادری را در كنار زبان رسمی، تكيه گاهي برای عمق بخشيدن به آموخته های فراگيران مي دانند.

در كشورهای اسکاندیناوی شهرداری ها بايد كلاس های تدريس زبان مادری را علاوه بر دانش آموزان اهل كشورهای اتحاديه اروپا برای شاگردان اهل كشورهای ديگر نيز ترتيب دهند. تدريس زبان مادری برطبق يك برنامه آموزشی معين كه از سوی اداره آموزش این کشورها تعيين شده، صورت مي گيرد. در هندوستان حدود ٨٠ زبان در پايه های مختلف تحصيلی به كار مي روند.

كشور چين يكي از موفق ترين كشورها در اين زمينه است و سنگاپور نمونه موفق ديگری است كه با داشتن ٤ زبان رسمی در ميان گروه های فرهنگی، با هيچ مشكلي روبه رو نيست. بلژيك يك كشور ٣ زبانه است و سوئيس با ٤ زبان رسمی موفقيت های بيشتری داشته است. در اروپا فقط ايسلند و پرتغال كشورهای تك زبانه هستند.

روی آوری به حفظ و آموزش به زبان مادری نه تنها باعث حفظ هويت فرد می شود بلكه كودكان چند زبانه در مقايسه با همسالان خود از موقعيت علمی بهتری نيز برخوردار بوده اند. آزمايشی كه چندی قبل در انگلستان برروی مغز افراد ٢ زبانه صورت گرفت نشان داد كه افراد ٢ زبانه از قوای مغزی بيشتری نسبت به افراد تك زبانه برخوردارند. اين مسئله به خصوص در افرادی كه زبان دوم را در كودكی آموخته بودند چشمگير بوده است.

از نظر روان شناسی آموزش به زبان مادری سبب درك بهتر مطلب می شود و پيشرفت شناختی دانش آموز را تحت تاثير قرار مي دهد. دانشمندان در پی مطالعات تازه نتيجه گيری كرده اند كه آموختن ساير زبان ها در کنار زبان مادری ماده خاكستری مغز را كه مسئول پردازش اطلاعات است تقويت می كند. درست همان گونه كه ورزش عضلات را تقويت مي كند. مطالعات انجام شده در مكزيك نشان می دهد كه ٢زبانگی سبب افزايش پيشرفت تحصيلی دانش آموزان می گردد. در اين مطالعه ١٩٥٢ دانش آموز مكزيكی و ١١٣١ دانش آموز آسيايی پايه سوم راهنمايی مورد بررسی قرار گرفتند.

نتايج نشان داد كه زبان محاوره ای خانواده بيشترين ارتباط را با عملكرد تحصيلی دانش آموزان مكزيكی داشت. امروزه بسياری از والدين با وجود داشتن زبانی غيرفارسی در محيط خانواده، فرزندان را تك زبانه می آورند و توجيه شان تقويت زبان فارسی آن ها و باصطلاح پيشرفت تحصيلی فرزندان شان است در حالی كه او را به درخت تك ريشه ای بدل كرده اند كه با هر تندبادی بر بی هويتی خويش خواهد لرزيد. سرمنزل نهایی ایران در این بی هويتی به کجا ختم خواهد شد؟

آموزش به زبان مادری نيز كه تاكنون در آموزش و پرورش مورد غفلت مسئولان قرار گرفته است ضرورتی غيرقابل انكار است كه بايد دولتمردان در چارچوب قانون اساسی حقوق قوميت ها را محترم بشمارند تا فرزندان آنان نيز ايران را خانه خود بدانند و با حفظ زبان مادری و آموزش به اين زبان در كنار زبان رسمی، عشق و دلدادگی به مادر و عطوفت های شيرين او را هجی كنند و احساس بيگانگی ميان فرزند و والدين كمتر شود كه در اين ميان نهادهای فرهنگی خصوصا نشريات و صدا و سيما می توانند در حفظ و گسترش و تعميق زبان مادری و ايجاد بستر مناسب برای آموزش به زبان مادری موثر باشند.

نویسنده: حسین‌پور